3 mar 2023

Domenegh Balestrer - Massema defferenta del pensà di omen

 Massema defferenta del pensà di omen

 

A on omm sodo e sul temp

Certi brav consejer

Ghe daven el parer

De godes el bon temp:

Tant e tant se capiss che i vost ered

Pensen a godel lor;

E per quell che se ved,

Gh'han per vu pocch resguard e pocch amor;

Anzi gh'han fors premura che sballee

Per raspà i vost danee.

Lu el respondè: Vuj mett

In quant a quest ch'el sia

Pù vera che bosia sto vost sospett:

Coss'hoo de fagh se lor se voeuren scoeud

In dagn di soeu fancitt tucc i caprizi,

Che faghen a sò moeud, 

al sia de lor e del so pocch giudizi.

Quant a mi certament

No vuj sparmì nient

Per no vess traditor de la mia pell;

Ma no vuj gnanch fà a gara cont i matt

E mandà la mia robba a sacch de gatt,

Come se la fuss robba de rebell.

Diroo ben che quand abbien despiasè

Che possa tirà là

Paricc agn a scampà,

El sò penser l'è defferent del mè;

In su sto pont mo sì,

Che se la stass a mì,

El soggions quell bon vecc,

Avarev tutt el geni a fagh despecc. 

 

--

in Scriver Lombard SL

Massema defferenta del pensar dei omen

 

A un om sodo e sul temp

Certi brav conseier

Ge daven el parer

De goder-s el bon temp:

Tant e tant se capiss qe i vost ered

Pensen a goder-l lor;

E per quell qe se ved,

G'han per vu poc resguard e poc amor;

Anzi g'han fors premura qe sballee

Per raspar i vost daner.

Lu al respondè: Vui metter

In quant a quest q'al sia

Plu vera qe bojia sto vost sospet:

Coss'hoo de far-g se lor se vœren scœd

In dagn di sœ fancit tuts i caprizi,

Qe fagen a sò mœd, 

al sia de lor e del so poc judizi.

Quant a mi certament

No vui sparmir nient

Per no vesser traditor de la mia pèl;

Ma no vui gnanc far a gara cont i mats

E mandar la mia roba a sac de gats,

Come se la fuss roba de rebell.

Diroo ben qe quand habien despiaser

Qe possa tirar là

Paricc agn a scampar,

El sò penser l'è defferent del mè;

In su sto pont mo sì,

Qe se la stass a mì,

El sojons quell bon vegg,

Havarev tut el jeni a far-g despecc.

2 mar 2023

Soggett post-verbal

 El sogget post-verbal l'è rimast domà in del bergamasch, ma gh'era anch in milanes.

Vedom come se scriv in grafia classega.

L'è questa chì

-> Eela questa chì

Cossa l'è quel robb lì?

-> Coss'eel quel robb lì?

Bergamasch:

*Eela chesta ché / éla chesta ché

*Coss'eel chel laòur lé? / Coss'él chel laour lé?

 

*La doppia si utilizzi solo come forma colta; la norma è con la é

1 feb 2023

Giuseppe Parini - in morte di Domenico Balestrieri

da: Wikisource; ossia da: Collezione delle migliori opere scritte in dialetto milanese, Volume IX. Milano, presso Giovanni Pirotta, 1816. Pag. 89

In morte di Domenico Balestrieri, 1780

 Sta flutta milanesa on gran pezz fa
L’era del Magg; e pœù la capitè
A duu o trii d’olter, ma de quij che sa
Sonà una flutta cont el sò perchè.

 Lor pœù morinn, e questa la restè
A Meneghin ch’el l’ha savuda fà
Rid e fà piang con tanta grazia chè
L’è ben difficil de podell rivà.

 Anca lu pien de meret e de lod
Adess l’è mort; e quell bravo istrument
L’è restaa là in cà soa taccaa su a on ciod.

 Ragazz del temp d’adess tropp insolent,
Lassell stà in dove l’è; no ve fee god,
Chè per sonall no basta a boffagh dent!

--

Possibij giustament ortografegh GCR:

 Sta flutta milanesa on gran pezz fa
L’era del Magg; e p
œu la capitè
A du o tri d’olter, ma de qui che sa
Sonà una flutta cont el sò perchè.

 Lor poeu morinn, e questa la restè
A Meneghin ch’el l’ha savuda fà
Rid e fà piang con tanta grazia chè
L’è ben difficil de podè-l rivà.

 Anca lu pien de meret e de lod
Adess l’è mort; e quell bravo istrument
L’è restaa là in cà soa taccaa-su a on ciod.

 Ragazz del temp d’adess tropp insolent,
Lass-el stà indove l’è; no ve fee god,
Chè per sonà-l no basta a boffà-gh dent!

 

1 gen 2023

Il Bergamasco in Grafia Classica: GIUSEPPE ROTA (Josep Reuda) - e traduzione

GRAFIA ORIGINALE

Capitol Prim, Contra i Spirigg Forgg

Fagg da Don Josep Reuda, Curat de S. Salvadour

E Dedicat al so Gran Patrou, ol Scior Cavalier Cont Andrea Sech Suard

Berghem, MDCCLXXII .


… Se però sto me’ scriff al v’ è u suplissi, tasì, e tegnif i vosgg danèr in tasca. Se ‘l piàs al Cavalier Cont de Moasca, al me basta per mille ol sò giudissi …

... Se a parlà in Ciesa in bergamasch as sent la religiòu …

… come farai, i’ replica, a capì sto scrigg i Melanis, Bolognès, Romagneui, e Fiorentì, e i Savojargg, e po i Napolità? …

... Tuta sta zèt, che ho digg, stè pur sìgùr che un aca no i rivarà a tèu fò de sto mè scrigg. E’ la mò questa una rasòu che taca? Mi per efett de ver amòur, de stima, lavori e pensi in prima a i mè compatriogg a i mè terèr; e dopo, se ‘l men vansa, a i forestèr ...


GRAFIA CLASSEGA REFORMADA / GRAFIA DEL GEROND

Capitol Primm, Contra i Spiricc Forcc

Facc da Don Iosepp Rœuda, Curad de S. Salvador

E Dedicat al sò Gran Patròu’, ol Scior Cavalier Cont Andrea Secch Suard

Berghem, MDCCLXXII

… Se però sto mè scriv al v’è u supplizi, tasii, e tegniv i voscc daner in tasca. Se ‘l pias al Cavalier Cont de Moasca, al me basta per mille ol sò giudizi …

Se a parlà in Ciesa in bergamasch as sent la religiòu’ …

… come farài, i replica, a capì sto scricc i Melanis, Bolognes, Romagnœui, e Fiorentì’, e i Savoiarcc, e pò i Napolità’? …

Tutta sta sgét, che ho dicc, stee pur sigur che un acca nò i rivarà a tœu fò de sto mè scricc. Eela mò questa una rasòu’ che tacca? Mì per effett de ver amor, de stima, lavori e pensi in prima ai mee compatriocc ai mee terrer; e dopo, se ‘l men vanza, ai forester …


---

Traduzion in Milanes

Capitol Primm, Contra i Spirit Fort

Faa da Don Iosep Roeuda, Curaa de S. Salvador

E Dedicaa al so Gran Patron, el Scior Cavalier Cont Andrea Sech Suard

Bergom, MDCCLXXII .


… Se però sto mé scriv al v’è on supplizzi, tasii, e tegnii i vost danee in tasca. Se el pias al Cavalier Cont de Moasca, el me basta per milla el sò giudizzi …

... Se a parlà in Giesa in bergamasch se sent la religion …

… come farann, i replichen, a capì sto scritt i Milanes, Bolognes, Romagnoeui, e Fiorentin, e i Savoiard, e poeu i Napolitan? …

... Tutta sta gent, che hoo ditt, stee pur sigur che on acca no rivarann a toeù-foeura de sto mé scritt. L'è mò questa ona rason che tacca? Mi per effett de ver amor, de stima, lavori e pensi in primma a i mé compatriott a i mé terree; e dopo, se el me 'n vanza, a i forestee ...

---

Grafia comuna in sul model de [Meneghin 2006]

.. Se però sto mé scriver al v'è un supliçi, tasii e tegnii-v i vostg daner in tasca. Se 'l płas al Cavalier Cont de Moasca, al me basta per mille ol sò judiçi ..


.. Se a parlar in Tgesa in bergamasc as sent la relijon ..


.. come farà-i, i replica, a capir sto scritg i Melanis, Bolognes, Romagneui, e Fiorentin, e i Savoiartg, e pò i Napolitan?


.. Tuta sta gent, che hoo ditg, stee pur sigur que un aca no i rivarà a teur fò de sto mé scritg. È-la mò qüesta una rason que taca? Mi per efet de ver amour, de stima, lauri e pensi in prima a i mee compatriotg a i mee terer; e dopo, se 'l me vança, a i forester ..